Ads Elite

  • Atrament

    Nazwa atrament pochodzi od łacińskiego słowa atramentum - które oznacza czernidło, a inna nazwa inkaust również pochodzi z łaciny - encaustum i oznacza wypalony. W starożytnym świecie różne formuły atramentu, powstawały w różnych częściach świata, niezależnie od siebie. Do produkcji pierwszych atramentów używano dostępnych składników pochodzenia roślinnego, zwierzęcego, oraz minerałów wydobywanych z ziemi (np. grafit).

  • dawniej

    Dawne obyczaje, technika, kuchnia, życie codzienne.

  • Harem - złota klatka

    Słowo „haram” oznacza „zastrzeżony” lub też „zabroniony”. Haremem określano część domu, która została wydzielona specjalnie dla kobiet. Nie miał tam wstępu żaden obcy mężczyzna. Kobiety żyjące w haremie musiały ściśle dostosować się do panujących tam reguł. Z naszego punktu widzenia życie w haremie przypominało przysłowiową egzystencję w „złotej klatce”, jednak dla wielu kobiet żyjących w tamtych czasach, w kulturze bliskiego wschodu, harem był oazą luksusu. Oaza ta zapewniała bezpieczeństwo, a nawet awans społeczny. Czy naprawdę tak było? Dzisiaj zajrzymy za pilnie strzeżone mury pałacu sułtańskiego w Topkapy i przyjrzymy się życiu należących do sułtana kobiet.

  • Miód różany

    Przepis pochodzi z książki autorstwa Tukałło Macieja (1727-1807) pt. „Apteczka domowa”
    „Apteczka domowa, zawieraiąca zbiór lekarstw po wielkiey części prostych, których materiały łacno się w domu znaydować mogą […]
    dla wygody y poratowania zdrowia […] przez jednego z xięży Scholarum Piarum prowincyi litewskiey.”
    Książkę wydano w Wilnie, w Drukarni J. K. M. y Rzeczypospolitey u XX. Pijarów, [1793].
    W książce przeczytamy: „Wiadomość zioł naypotrzebnieyszych i innych materyałów do lekarstw wchodzących po polsku i po łacinie,
    porządkiem alfabetycznym z opisaniem mocy i ich skutków.”

    Receptura przepisu:


    Sposób robienia miodu różanego, takiego jak w aptekach jest używany.

    Weźmij pączków róży czerwonej na prędce wysuszonych i należycie obranych, to jest oczyszczonych z kołbuczków, czyli pochówek
    swoich, 4 uncje, czyli łotów 8,
    wrzącej wody funtów gwichtowych trzy, czyli kwaterek 9,
    miodu oczyszczonego funktów gwichtowych 5.
    Zalej wrzącą wodą pączki różane; niech mokną w niej przez kilka godzin; przecedź wodę z pączkami i dodawszy do niej odmierzoną
    część miodu, gotuj, póki miodowej gęstości nabierze.

    Albo też możesz przygotować go w ten sposób:

    Weźmij suchego kwiatu róży czerwonej pół funta szalkowego,
    wody wrzącej funtów 4,
    miodu oczyszczonego funtów 6,
    Zalej wrzącą wodą kwiat różany, niech w niej moknie całą noc.
    Przecedź potem tę wodę i dodaj do niej odmierzoną porcję miodu. Gotuj na koniec na ogniu, aż miodowej gęstości nabierze.

    Miód tak preparowany używa się do gargaryzmu, czyli płukania przy infflamacyjach i rozjątrzeniach gardła, i zapaleniu oraz
    opuchnięciu gruczołka po bokach gardła.
    W pierwszym sposobie zaleca się aby pączki różane były na prędce wysuszone, przeto że lepiej konserwują swoją moc ściągającą,
    aniżeli powoli suszone.

    A teraz spróbujmy ten i tak już nieco uwspółcześniony tekst rozszyfrować.

    Ową infflamacją było po prostu zapalenie gardła, oraz
    zapewne migdałków, na które stosowano gargaryzm – czyli płuknankę z opisanego wyżej specyfiku.
    Trudno określić o jakim dokładnie gatunku róży może być mowa w tym przepisie. Jeśli jednak ktoś chciałby się dowiedzieć, co
    wiadomo o właściwościach leczniczych róży nam współczesnym, oto tekst znaleziony w wikipedii:

    Do celów leczniczych zbiera się owoce i pseuoowoce następujących gatunków: róża dzika, róża pomarszczona, róża jabłkowata, róża
    girlandowa. (...)
    Działanie:
    Surowce zielarskie z róży ze względu na wysoką zawartość witamin, zwłaszcza C, działają ogólnie wzmacniająco. Zalecane są do
    stosowania podczas rekonwalescencji, przy osłabieniu, zmęczeniu, w stresie, przy przeziębieniu i w ciąży. Flawonoidy działają
    słabo moczopędnie, żółciopędnie, przeciwutleniająco i stabilizują ściany naczyń włosowatych, hamując krwawienia z tych naczyń.
    Zawarty w owocach właściwych galaktolipid (GOPO) działa przeciwzapalnie i przeciwreumatycznie. Działanie przeciwzapalne wiąże się
    z hamowaniem chemotaksji leukocytów oraz obniżeniem stężenia w osoczu kreatyniny i białek CRP. Działanie przeciwzapalne jest
    porównywalne do niesteroidowych leków syntetycznych (np. kwasu acetylosalicylowego), przy czym preparaty z róż nie powodują
    efektów niepożądanych. Działanie przeciwutleniające preparatów z róż jest zasługą dużej zawartości witaminy C, karotenoidów i
    polifenoli. Do wygaszenia w organizmie rodników hydroksylowych wystarcza dawka 0,05 mg sproszkowanego ekstraktu z owoców róż.
    Świeże owoce róż działają ochronnie na błonę śluzową żołądka i przeciw-wrzodowo. Glikozydy obecne w owocach róż działają
    uspokajająco.

    Ponieważ to nie jest strona internetowa o tematyce medycznej, analizy tego tekstu nie będziemy się podejmować, można jednak na
    jego podstawie stwierdzić, że róża naprawdę ma działanie przeciwzapalne.

    Tajemnicze miary użyte w przepisie:

    W Królestwie Polskim istniał: funt nowopolski = 0,405 504 kg
    Natomiast w dawnej Polsce: funt zwyczajny = 0,500 kg

    Królestwo Polskie istniało od 1815 r., a książka powstała w 1793 r. w Wilnie, więc prawdopodobnie będzie tam funkcjonować funt
    zwyczajny 0, 500 kg.

    Kwaterka = 0,2356 litra
    Łut = 12,66 g



    Wszystkie receptury leków na tej stronie, są tutaj podane jedynie jako ciekawostka. Wykonanie i stosowanie specyfiku wyłącznie nawłasną odpowiedzialność.

    Źródło informacji: http://www.polona.pl/item/3281093/8/  http://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna

  • O pisaniu piórem

    Nie wiadomo kiedy zaczęto używać ptasich piór do pisania. Prawdopodobnie używali ich już starożytni Rzymianie, jednak nie ma na to jednoznacznych dowodów. Przed piórami skrybowie używali zaostrzonych trzcin. Najstarszym obrazem na jakim można zobaczyć pióro, jest wizerunek skryby z ok. 546 r.

    Pióra hodowanych ptaków były materiałem tanim, łatwo dostępnym, elastycznym i łatwym do temperowania. Najczęściej używano piór łabędzich, indyczych i gęsich. Najbardziej ceniono pióra łabędzie. Jakość pióra zależała od miejsca na skrzydle. Pierwsze było zdecydowanie najlepsze, jednak nie gardzono również drugim i trzecim.  Do pisania nadają się lotki dużych ptaków. Osoby praworęczne powinny używać piór z lewego skrzydła, które wygięte jest w prawo i wygodniejsze do trzymania. Osoby leworęczne odwrotnie.

  • Ostrokrzew

    Ostrokrzew to zimozielony krzew, rosnący na terenie Europy i Afryki. Sadzi się go jako roślinę ozdobną, a czasem wykorzystuje się jego lecznicze właściwości. Dawniej chętnie używano ostrokrzewu do tworzenia misternych rzeźb i inkrustacji. Gładkie, białe drewno w zręcznych dłoniach artysty zamieniało się np. w laski i bicze. Jednak jego najbardziej popularne zastosowanie, to ozdoba w okresie świąt Bożego Narodzenia. Dlaczego właśnie ostrokrzew? Dla chrześcijan, od czasów średniowiecza miał on szczególne znaczenie. W angielskiej kolędzie „Ostrokrzew i bluszcz”, rośliny są symbolami, bluszcz – Matki Bożej, a ostrokrzew - Jezusa. Ostre, zakończone kolcami liście, przypominające ciernie, stały się symbolem cierniowej korony, czerwone owoce to symbol kropli krwi Jezusa przelanej za nas, a kształt liści jest podobny do płomieni – które w tym przypadku symbolizują Boską miłość do ludzi. Dodatkowo ostrokrzewy zimą zachowuje liście i owoce, jest to cecha, która z pewnością miała wpływ na to, że zaczęto używać go do dekoracji. 

  • Szatelenka

    Szatelenka to jeden z już zapomnianych przedmiotów, które wraz ze zmieniającą się modą, wyszły z użycia. Jej nazwa pochodzi z języka francuskiego (chatelaine) i oznacza kasztelanową.

    Szatelenka była rodzajem ozdobnej zapinki, lub zawieszki noszonej przy pasku. Zapinka ta zazwyczaj wyposażona była w ogniwa, lub łańcuszki, do których doczepiano wszystkie niezbędne poręczne akcesoria. W czasach gdy panie nie nosiły torebek, szatelenki były wyjątkowo przydatne.

    W XVI w. w Holandii bogaci ludzie zazwyczaj używali jej do noszenia zegarka. W starożytności Rzymianki miały nosić na podobnych zapinkach mały przybornik higieniczny, który zawierał przybory do czyszczenia uszu, paznokci, oraz pęsetę. W grobowcach kobiet z plemienia anglo-saksońskiego odkryto podobne ozdoby, jednak ich funkcja nie jest znana. 

  • Szlachetna dama.

    Od 2013 na jednej z ławeczek, w centrum podkarpackiego miasta Nisko, zasiada pewna dama. 

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem